رنگ اپوکسی – انواع، طریقه مصرف و قیمت هر کیلو

رنگ اپوکسی پوششی دو جزئی بر پایه رزین اپوکسی است که پس از اختلاط با هاردنر، به‌صورت شیمیایی پخت می‌شود و فیلمی چسبنده، سخت و مقاوم در برابر مواد شیمیایی و سایش روی بتن و فلز می‌سازد. انتخاب درست آن به نوع سطح، محیط بهره‌برداری و جایگاه پوشش در سیستم (پرایمر، میانی یا رویه) بستگی دارد. در این صفحه انواع پوشش اپوکسی، طریقه مصرف، مقدار مصرف نظری، نکات ایمنی و عوامل مؤثر بر قیمت را بر پایه برگه‌های فنی اکسیر پرگاس بررسی می‌کنیم.

رنگ اپوکسی چیست؟

رنگ اپوکسی از دو بخش تشکیل می‌شود: رزین اپوکسی و هاردنر (عامل پخت). با مخلوط شدن این دو، واکنش شیمیایی پیوند عرضی (Cross-linking) رخ می‌دهد و شبکه‌ای سه‌بعدی و پایدار شکل می‌گیرد. به همین دلیل خشک شدن آن صرفاً تبخیر حلال نیست و پس از پخت کامل، فیلم نهایی چسبندگی و مقاومت شیمیایی بالایی پیدا می‌کند.

این پوشش‌ها (از جمله رنگ اپوکسی فلز) معمولاً در سیستم یک تا سه لایه اجرا می‌شوند: پرایمر برای چسبندگی و محافظت اولیه، لایه میانی برای افزایش ضخامت و ایجاد سد محافظ، و رنگ رویه برای مقاومت سطحی و ظاهر نهایی. ضعف اصلی اپوکسی در برابر پرتو فرابنفش (UV) است؛ در فضای باز، سطح آن به‌تدریج افت براقیت و تغییر رنگ پیدا می‌کند و گچی می‌شود، بنابراین در محیط‌های بیرونی باید رویه مناسب‌تری انتخاب شود.

رنگ اپوکسی دو جزئی چگونه کار می‌کند؟

در رنگ اپوکسی دو جزئی، رزین و هاردنر تا زمان اجرا جدا نگه داشته می‌شوند. پس از اختلاط با نسبت اعلام‌شده در دیتاشیت، واکنش پخت آغاز می‌شود و زمان کارکرد محدودی به نام عمر مخلوط (Pot life) شروع می‌شود. اگر مخلوط پس از این زمان استفاده شود، ویسکوزیته بالا می‌رود و چسبندگی و پخش یکنواخت افت می‌کند. نسبت اختلاط را نباید حدسی تغییر داد؛ اختلاف نسبت، پخت ناقص و فیلم نرم یا شکننده ایجاد می‌کند.

انواع رنگ اپوکسی بر اساس نقش در سیستم

پرایمر اپوکسی

پرایمر اولین لایه روی سطح است و وظیفه آن ایجاد چسبندگی و جلوگیری از شروع خوردگی روی فولاد یا نفوذ در منافذ بتن است. پرایمرهای ضدخوردگی (مانند زینک ریچ و زینک فسفات) برای فولاد و پرایمرهای نفوذپذیر برای بتن به کار می‌روند.

رنگ میانی

لایه میانی ضخامت فیلم را بالا می‌برد و سد محافظ در برابر رطوبت، نمک و مواد شیمیایی ایجاد می‌کند. رنگ‌های میانی اپوکسی معمولاً با پرایمر و رویه هم‌خانواده انتخاب می‌شوند تا بین لایه‌ها سازگاری و چسبندگی کامل برقرار شود.

رنگ رویه (پلی‌آمید و پلی‌آمین)

رویه با محیط تماس مستقیم دارد. بر اساس نوع هاردنر، اپوکسی‌ها به دو دسته پلی‌آمید و پلی‌آمین تقسیم می‌شوند. پلی‌آمید اغلب برای فلز و تجهیزات صنعتی با انعطاف و چسبندگی مناسب استفاده می‌شود و پلی‌آمین بیشتر برای بتن و کفپوش، با پخت سریع‌تر و مقاومت شیمیایی بالا به کار می‌رود.

انواع رنگ اپوکسی اکسیر پرگاس

رنگ صنعتی اپوکسی بسته به محیط، زیرلایه و ضخامت مورد نیاز، در فرمول‌های متفاوتی ارائه می‌شود. رنگ اپوکسی اکسیر پرگاس در چند خانواده تولید می‌شود؛ مشخصات زیر از برگه فنی هر محصول در دمای ۲۵ درجه سانتی‌گراد گرفته شده و مرجع نهایی همان دیتاشیت است.

اپوکسی گلس‌فلیک

PXP GF320 اپوکسی گلس‌فلیک مات است (طبق دیتاشیت محصول): Vs ۸۵±۳٪، DFT ۴۰۰ تا ۶۰۰ میکرون، Pot life ۴۰ دقیقه، لمس‌خشک ۱۲ ساعت و Recoat حداقل ۹ ساعت. در برابر آب شور، روغن معدنی، هیدروکربن آلیفاتیک و بنزین مقاوم است و در آفتاب دچار افت براقیت و تغییر رنگ می‌شود. PXP GF-N321 اپوکسی نووالاک گلس‌فلیک با Vs ۹۰±۳٪ و DFT ۴۰۰ تا ۱۰۰۰ میکرون برای مخازن، لوله، سازه فولادی و سکوی فراساحل معرفی شده است.

اپوکسی های‌بیلد

PXP HB280 اپوکسی های‌بیلد طوسی مات است (طبق دیتاشیت محصول): Vs ۶۶±۲٪، DFT ۱۰۰ تا ۱۵۰ میکرون، Pot life ۶ ساعت و Recoat حداقل ۱۲ ساعت. این محصول در برابر آب، روغن معدنی، هیدروکربن آلیفاتیک، ضربه و سایش مقاوم است، اما در برابر حلال‌های قوی و آروماتیک، اسیدها و اکسیدکننده‌ها ضعیف است؛ بنابراین در محیط‌های اسیدی نباید بدون بررسی دیتاشیت انتخاب شود.

اپوکسی وینیل استر

اپوکسی وینیل استر از خانواده پوشش‌های ویژه محیط‌های شیمیایی است که در آن‌ها سطح در تماس با مواد خورنده قرار می‌گیرد. این گروه معمولاً در مخازن، کف‌های صنعتی در معرض مواد شیمیایی و تجهیزاتی به کار می‌رود که پوشش‌های اپوکسی معمولی برایشان کافی نیست. مانند سایر پوشش‌های اپوکسی، آماده‌سازی دقیق سطح، رعایت نسبت اختلاط و فاصله بین لایه‌ها در عملکرد نهایی نقش تعیین‌کننده دارد. شرایط اجرا و محدوده کاربرد هر فرمول را باید از برگه فنی همان محصول و با مشورت کارشناسان فنی اکسیر پرگاس مشخص کرد.

رنگ اپوکسی بدون حلال (سالونت فری)

PXP SF200 اپوکسی بدون حلال بهداشتی آمین‌پخت و نیمه‌براق است (طبق دیتاشیت محصول): Vs ۹۹±۱٪، DFT ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میکرون، Pot life ۴۵ دقیقه، لمس‌خشک ۲ ساعت و Recoat حداقل ۱۲ ساعت. برای مخازن و خطوط آب آشامیدنی به کار می‌رود و دیتاشیت می‌گوید مطابق BS 6920:2014 و ANSI/AWWA C210-2015 ساخته شده است.

پرایمر اپوکسی مخصوص بتن

PXP 216 پرایمر و سیلر اپوکسی پلی‌آمین شفاف و نفوذپذیر است (طبق دیتاشیت محصول): Vs ۲۸±۲٪، DFT ۴۰ تا ۷۰ میکرون، Pot life ۳ ساعت و Recoat حداقل ۳ ساعت. این محصول برای بتن و کف فولادی صنعتی کاربرد دارد و با نفوذ در منافذ سطح، پایه مناسبی برای لایه‌های بعدی فراهم می‌کند.

کولتار اپوکسی پلی‌آمید

PXP KO250 کولتار اپوکسی پلی‌آمید است و به‌صورت سیاه یا قهوه‌ای ارائه می‌شود (طبق دیتاشیت محصول): Vs ۶۲±۲٪، DFT ۱۰۰ تا ۱۷۵ میکرون، Pot life ۳ ساعت، لمس‌خشک ۶ ساعت و Recoat حداقل ۱۲ ساعت. در برابر آب دریا و روغن معدنی مقاوم است و برای سازه‌های مدفون و غوطه‌ور و داخل مخزن نفت خام معرفی شده است.

لاک اپوکسی پلی‌آمید

لاک اپوکسی پلی‌آمید پوششی شفاف است که برای محافظت سطح و ایجاد لایه‌ای صاف و قابل تمیزکاری روی سطوح داخلی به کار می‌رود و ظاهر زیرلایه را حفظ می‌کند. چون اپوکسی در برابر پرتو فرابنفش ضعف دارد، لاک شفاف در فضای باز به‌مرور زرد و کدر می‌شود و بیشتر برای محیط‌های سرپوشیده مناسب است. کیفیت نتیجه به تمیزی و آماده‌سازی سطح و رعایت زمان بین لایه‌ها بستگی دارد. شرایط دقیق اجرا از برگه فنی محصول گرفته می‌شود.

پرایمر زینک فسفات پلی‌آمید اپوکسی

PXP 220 پرایمر زینک فسفات ضدخوردگی پلی‌آمید برای فولاد سندبلاست‌شده است (طبق دیتاشیت محصول): Vs ۶۰±۳٪، DFT ۶۰ تا ۷۰ میکرون، Pot life ۴ ساعت و Recoat حداقل ۱۲ ساعت. این پرایمر لایه اول سیستم‌های حفاظتی فولاد را تشکیل می‌دهد و با رنگ‌های میانی و رویه اپوکسی هم‌خانواده اجرا می‌شود.

پرایمر زینک کرومات پلی‌آمید اپوکسی

پرایمر زینک کرومات پلی‌آمید اپوکسی یک پرایمر ضدخوردگی برای سطوح فولادی است که به‌عنوان لایه اول سیستم محافظ، چسبندگی و حفاظت اولیه در برابر خوردگی فراهم می‌کند. این پرایمر معمولاً روی فولاد آماده‌سازی‌شده اجرا می‌شود و لایه‌های میانی و رویه هم‌خانواده روی آن قرار می‌گیرند. مانند هر پرایمر ضدخوردگی، کیفیت آماده‌سازی سطح و سازگاری با لایه‌های بعدی اهمیت زیادی دارد. سیستم سازگار و نکات ایمنی اجرا در برگه فنی محصول آمده است.

رنگ رویه اپوکسی فنولیک

PXP FA276 رویه اپوکسی فنولیک نیمه‌براق است (طبق دیتاشیت محصول): Vs ۶۴±۲٪، DFT ۱۰۰ تا ۱۵۰ میکرون و Pot life ۶ ساعت. در برابر نفت، اسید، قلیا، الکل، آب شور و حلال‌ها مقاوم است و مستقیماً روی فولاد اجرا می‌شود.

سیلر اپوکسی پلی‌آمید

PXP 300 سیلر اپوکسی پلی‌آمید بی‌رنگ است (طبق دیتاشیت محصول): Vs ۵۶±۲٪، DFT ۳۰ تا ۴۰ میکرون، Pot life ۸ ساعت و Recoat حداقل ۶ ساعت. این سیلر روی پرایمر زینک اتیل سیلیکات اجرا می‌شود تا منافذ پرایمر را ببندد و چسبندگی لایه بعدی را بهبود دهد.

زینک ریچ اپوکسی پلی‌آمید

PXP ZR200 (کد روی دیتاشیت: ZR200) پرایمر زینک ریچ اپوکسی طوسی مات است (طبق دیتاشیت محصول): Vs ۶۵±۳٪، زینک ۸۰٪ در فیلم خشک، DFT ۶۰ تا ۷۰ میکرون، Pot life ۴ ساعت، لمس‌خشک ۳ ساعت، Recoat حداقل ۱۲ ساعت و پخت کامل ۷ روز. کاربرد آن در نفت، گاز، پتروشیمی، مخزن و خط لوله است.

رنگ اپوکسی کف

PXP 360 رویه اپوکسی پلی‌آمین بدون حلال و براق است (طبق دیتاشیت محصول): Vs ۹۶±۲٪، DFT ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ میکرون و Pot life ۴۵ دقیقه. در برابر مواد شیمیایی، سایش و ضربه مقاوم است و برای ضدلغزش می‌توان افزودنی Non Slip افزود. اجرای سیستم‌های ضخیم در کفپوش اپوکسی صنعتی و پارکینگی معمولاً با همین گروه از پوشش‌ها انجام می‌شود.

کاربرد رنگ اپوکسی

از پوشش اپوکسی در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد و ساختمان برای حفاظت از مخازن، لوله‌ها، سازه‌های فلزی و کف‌های صنعتی استفاده می‌شود. در ساختمان نیز برای سطوح بتنی و پوشش‌های خانگی در حد کف‌های کم‌تردد کاربرد دارد.

رنگ اپوکسی استخر

برای سطوح استخر باید سیستمی انتخاب شود که در تماس دائم با آب پایدار بماند. آماده‌سازی دقیق بتن، رطوبت‌سنجی و پیروی از دیتاشیت اهمیت بالایی دارد، چون ضعف در اجرا باعث تاول زدن و جدا شدن فیلم می‌شود.

مزیت‌های رنگ اپوکسی روی بتن

اپوکسی بتن را در برابر نفوذ آب و روغن، سایش و گرد و غبار سطحی محافظت می‌کند، تمیزکاری را ساده می‌سازد و سطحی یکپارچه ایجاد می‌کند. پرایمر نفوذپذیر چسبندگی روی بتن را افزایش می‌دهد.

رنگ اپوکسی برای کف و قیمت آن

هزینه پوشش کف به ضخامت فیلم، نوع سیستم (رنگی یا خودتراز)، آماده‌سازی سطح و دستمزد اجرا بستگی دارد. برای مقایسه باید هزینه تمام‌شده هر مترمربع را برآورد کرد، نه فقط نرخ مواد.

اجرای رنگ اپوکسی در پارکینگ

در پارکینگ، پوشش باید در برابر ترافیک چرخ، روغن و مواد شیمیایی دوام داشته باشد. انتخاب ضخامت مناسب و ضدلغزش کردن سطح، به‌ویژه در رمپ و محل‌های مرطوب، ضروری است.

مزایا و معایب رنگ اپوکسی

مزایا: چسبندگی خوب به بتن و فولاد، مقاومت شیمیایی و سایشی، فیلم یکپارچه و قابل تمیزکاری، و امکان طراحی سیستم‌های ضخیم یا نازک.

معایب (بیان صادقانه):

• ضعف در برابر UV؛ در فضای باز زرد و گچی می‌شود.
• سطح صیقلی و براق می‌تواند لغزنده باشد و نیاز به افزودنی ضدلغزش دارد.
• حذف پوشش پخت‌شده دشوار است و معمولاً به روش مکانیکی انجام می‌شود.
• بخارات حلال در انواع حلال‌دار خطرناک‌اند و تهویه و ایمنی الزامی است.
• پخت به دما و رطوبت حساس است و پخت کامل زمان‌بر است.
• نسبت اختلاط و عمر مخلوط را نمی‌توان نادیده گرفت.

طریقه مصرف رنگ اپوکسی

طریقه مصرف رنگ اپوکسی در همه محصولات یک چارچوب مشترک دارد، اما نسبت اختلاط، ضخامت و فواصل اجرا مخصوص هر محصول است و باید از برگه فنی (TDS) همان محصول گرفته شود.

1. بررسی سطح و آزمون رطوبت بتن: سطح باید خشک، سالم و عاری از روغن باشد. رطوبت بتن قبل از اجرا سنجیده شود.
2. آماده‌سازی: سطح فلز سندبلاست و بتن با پرداخت مکانیکی آماده شود و گرد و غبار کامل زدوده شود.
3. ترمیم ترک: ترک‌ها و حفره‌ها با مصالح سازگار ترمیم و تراز شوند.
4. پرایمر: پرایمر مناسب سطح (ضدخوردگی برای فلز، نفوذپذیر برای بتن) اجرا شود.
5. اختلاط رزین و هاردنر: با نسبت دیتاشیت و با همزن مناسب، تا مخلوط یکنواخت شود.
6. عمر مخلوط (Pot life): مخلوط باید در همین مدت مصرف شود و مخلوط گذشته از زمان کارکرد دور ریخته شود.
7. اجرای لایه اول: با غلتک، قلم‌مو یا اسپری مطابق دیتاشیت.
8. فاصله بین لایه‌ها: رعایت حداقل زمان Recoat و حداکثر زمان مجاز طبق دیتاشیت.
9. لایه دوم: پس از رسیدن به شرایط Recoat، لایه بعدی با ضخامت تعیین‌شده اجرا شود.
10. تهویه و ایمنی: استفاده از ماسک، دستکش و عینک و دوری از جرقه و شعله در محیط اجرا.
11. شرایط محیطی: دما و رطوبت نسبی محیط و دمای سطح باید در محدوده دیتاشیت باشد.

زمان خشک شدن رنگ اپوکسی

اعداد برای ۲۵ درجه سانتی‌گراد است و در دمای متفاوت تغییر می‌کند؛ مرجع نهایی دیتاشیت هر محصول است.

مقدار مصرف رنگ اپوکسی

پوشش‌دهی نظری (مترمربع بر لیتر) = [درصد جامد حجمی × ۱۰] ÷ ضخامت فیلم خشک (میکرون).

مثال: Vs ۶۵٪ و DFT ۱۰۰ میکرون برابر ۶٫۵ مترمربع بر لیتر است (تئوری، بدون اتلاف). مصرف عملی به زبری سطح، روش اجرا و اتلاف بستگی دارد.

محاسبه نظری بر پایه Vs و DFT دیتاشیت است و جایگزین برآورد پروژه‌ای نیست.

عیب‌یابی اجرای رنگ اپوکسی

• حباب: معمولاً از رطوبت بتن، هوای محبوس یا اجرا روی سطح گرم ایجاد می‌شود. رطوبت‌سنجی و پرایمر مناسب جلوگیری می‌کند.
• پوست‌پرتقالی: ناشی از ویسکوزیته بالا، دمای پایین یا ابزار نامناسب است.
• چسبندگی ضعیف: اغلب به آماده‌سازی ناکافی، آلودگی روغنی یا رطوبت سطح برمی‌گردد.
• سفید شدن: در رطوبت بالا و دمای پایین هنگام پخت دیده می‌شود.
• گچی شدن: نتیجه تماس با UV در فضای باز است و با انتخاب رویه مناسب کاهش می‌یابد.

جدول مقایسه: پلی‌آمید و پلی‌آمین، اپوکسی و پلی‌اورتان

PXP PU305 رویه پلی‌یورتان نیمه‌براق است (طبق دیتاشیت محصول): Vs ۵۲±۲٪، DFT ۵۰ تا ۶۰ میکرون، Recoat حداقل ۸ ساعت و مقاوم در برابر UV.

قیمت هر کیلو رنگ اپوکسی و عوامل مؤثر بر آن

قیمت رنگ اپوکسی به عوامل فنی و تجاری بستگی دارد و به همین دلیل نرخ ثابت و واحدی ندارد.

قیمت هر مترمربع کفپوش اپوکسی شامل اجراست و قیمت زینک ریچ اپوکسی برای هر کیلو محصول است. این بازه‌ها تقریبی‌اند و قیمت نهایی به شرایط پروژه بستگی دارد.

قیمت هر کیلو تنها معیار نیست؛ هزینه هر مترمربع مهم است. محصولی با قیمت کمتر هر کیلو، اگر درصد جامد پایین‌تر یا مصرف بیشتری داشته باشد، می‌تواند هزینه تمام‌شده بالاتری ایجاد کند.

تولید کننده رنگ اپوکسی اکسیر پرگاس: خرید و فروش مستقیم

اکسیر پرگاس (شرکت پوشش اکسیر پارسه) تولید کننده رنگ اپوکسی و پوشش‌های محافظ صنعتی در ایران است و با دانش فنی اروپایی، واحد R&D و تیم فنی متخصص فعالیت می‌کند. خدمات این مجموعه شامل تأمین مواد اولیه شیمیایی، مشاوره فنی و اجرای پوشش‌های صنعتی است. خرید رنگ اپوکسی و فروش رنگ اپوکسی به‌صورت مستقیم از تولید کننده، امکان دریافت دیتاشیت و مشاوره انتخاب سیستم را فراهم می‌کند.

گواهینامه‌ها: Poushesh Exir Parse Co. دارنده ISO 9001:2015، ISO 14001:2015، ISO 45001:2018 و ISO 10004:2018 است. در محصولات نفت و گاز، حضور در فهرست تأمین‌کنندگان وزارت نفت (AVL)، NIPC، PIDMCO و فهرست تأمین‌کنندگان فراساحل NIOC، هر کدام در محدوده محصولات مربوط به خود، اعلام شده است.

سوالات متداول

نتیجه‌گیری

رنگ اپوکسی با پخت شیمیایی و سیستم پرایمر، میانی و رویه، حفاظت مؤثری برای بتن و فولاد فراهم می‌کند، به شرط آن‌که محصول متناسب با محیط انتخاب و طبق دیتاشیت اجرا شود. ضعف UV، حساسیت به رطوبت و دما و الزامات ایمنی را باید از ابتدا در نظر گرفت و هزینه را بر اساس مترمربع سنجید.

برای دریافت مشاوره فنی و استعلام قیمت می‌توانید با کارشناسان اکسیر پرگاس تماس بگیرید: ۰۲۱-۲۶۳۵۶۹۷۸ و ۰۲۱-۲۶۳۵۶۲۹۷ و موبایل ۰۹۹۱۵۳۳۳۷۶۳.